TR-YÖS ile Eski Üniversite YÖS Arasındaki Farklar

TR-YÖS ile Eski Üniversite YÖS Arasındaki Fark Nedir?

TR-YÖS ile Eski Üniversite YÖS Arasındaki Farklar, sınavı düzenleyen kurumdan soru yapısına, puan geçerliliğinden üniversitelerin sonuçları kabul etme biçimine kadar birçok noktada ortaya çıkar. Eski sistemde devlet üniversiteleri uluslararası öğrenci kabulü için kendi YÖS sınavlarını düzenleyebiliyor ve her üniversitenin sınavı farklı kurallara sahip olabiliyordu. TR-YÖS ile birlikte sınav ÖSYM tarafından merkezi olarak uygulanmaya başladı. Günümüzde devlet üniversiteleri kendi YÖS sınavlarını düzenlemek yerine TR-YÖS ve üniversitelerin kabul ettiği diğer uluslararası sınav veya diploma türleri üzerinden öğrenci değerlendirmektedir. Ancak TR-YÖS merkezi bir sınav olsa da üniversiteye yerleştirme merkezi değildir.

Lise Diploması Denklik Belgesi Nasıl Alınır? 2026 e-Denklik Rehberi

TR-YÖS ile Eski Üniversite YÖS Arasındaki Farklar Nelerdir?

Eski üniversite YÖS sistemiyle günümüzdeki TR-YÖS arasındaki temel farklar şöyle özetlenebilir:

Özellik	Eski Üniversite YÖS	Güncel TR-YÖS
Sınavı yapan kurum	Üniversitenin kendisi	ÖSYM
Sınav standardı	Üniversiteye göre değişirdi	Merkezi ve standart
Soru sayısı	Üniversiteye göre değişebilirdi	80 soru
Sınav süresi	Üniversiteye göre değişebilirdi	100 dakika
Testler	Üniversiteye göre değişebilirdi	40 Sayısal Yetenek + 40 Temel Matematik
Puan sistemi	Üniversiteye göre değişebilirdi	100-500
Geçerlilik	Üniversiteye göre değişirdi	Sınav tarihinden itibaren 2 yıl
Başvuru	Her üniversitenin kendi sınavına ayrı	ÖSYM TR-YÖS sistemi
Sonucun kullanım alanı	Kabul eden üniversitelerle sınırlıydı	Üniversitelerin TR-YÖS kabul koşullarına göre kullanılabilir
Üniversite yerleştirmesi	Üniversitenin kendisi	Yine üniversitenin kendisi
Sınav dili	Üniversiteye göre değişebilirdi	Türkçe + 5 yabancı dil seçeneği

En önemli değişiklik, farklı üniversitelerin farklı YÖS sınavları yerine ÖSYM tarafından uygulanan ortak bir sınavın oluşturulmasıdır.

Eski Üniversite YÖS Nedir?

TR-YÖS uygulanmadan önce Türkiye’deki birçok devlet üniversitesi uluslararası öğrenci kabulünde kendi sınavını düzenliyordu.

Bu sınavlar genellikle üniversitenin adının kısaltmasıyla anılıyordu.

Örneğin geçmiş yıllarda:

• İÜYÖS,
• AYÖS,
• ERÜYÖS,
• DEYÖS,
• OMÜ-YÖS,
• SÜYÖS

gibi farklı üniversitelere ait YÖS sınavları bulunuyordu.

Her üniversite kendi:

• başvuru tarihini,
• sınav tarihini,
• sınav merkezlerini,
• soru dağılımını,
• süreyi,
• puan hesaplama yöntemini,
• sınav ücretini,
• sonuç geçerlilik süresini

belirleyebiliyordu.

Bu nedenle “YÖS” adı ortak olsa da bütün üniversitelerin yaptığı sınavlar aynı değildi.

Eski YÖS Sınavlarının Soruları Aynı mıydı?

Hayır.

Eski üniversite YÖS sistemindeki en belirgin farklardan biri sınav formatlarının standart olmamasıydı.

Bir üniversite daha fazla matematik sorusu sorabilirken başka bir üniversite genel yetenek veya mantık sorularına daha fazla ağırlık verebiliyordu.

Süreler ve puan hesaplama yöntemleri de farklılaşabiliyordu.

Örneğin Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından geçmişte uygulanan DEYÖS:

• 80 sorudan,
• Matematik ve muhakeme becerilerini ölçen sorulardan,
• 120 dakikalık sınav süresinden

oluşuyordu.

Sonuçlar 100 puan üzerinden hesaplanıyor ve DEYÖS sonucu yalnızca sınavın yapıldığı yıl için geçerli kabul ediliyordu.

Bu örnek, eski YÖS sisteminde soru yapısı ve geçerlilik süresinin üniversite tarafından belirlenebildiğini göstermektedir.

TR-YÖS Neden Getirildi?

Yükseköğretim Kurulu, TR-YÖS sistemini yurt dışından öğrenci kabulünde standartlaşma sağlamak amacıyla başlattı.

İlk TR-YÖS sınavı ÖSYM tarafından 29 Ocak 2023 tarihinde uygulandı. YÖK, yeni sistemle farklı ülkelerde bulunan adayların Türkiye’deki üniversitelere başvurusunu daha kolay ve ortak bir sınav sistemi üzerinden yapabilmesini hedefledi.

YÖK’ün 2024-2028 Yükseköğretimde Uluslararasılaşma Strateji Belgesi’nde de TR-YÖS uygulamasıyla birlikte devlet üniversitelerinin uluslararası öğrenci kabulü için artık kendi sınavlarını düzenlemeyeceği açıkça belirtilmektedir.

Dolayısıyla günümüzde “üniversite YÖS sınavına gireceğim” denildiğinde eski sistemle güncel TR-YÖS sistemi birbirine karıştırılmamalıdır.

TR-YÖS’ü Kim Yapıyor?

TR-YÖS, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından düzenlenmektedir.

Sınavın:

• başvuruları,
• sınav merkezleri,
• soru kitapçıkları,
• sınav uygulaması,
• puan hesaplaması,
• sonuçların açıklanması

ÖSYM tarafından yürütülür.

2026 yılında da TR-YÖS/1 ve TR-YÖS/2 olmak üzere iki ayrı sınav dönemi bulunmaktadır. ÖSYM’nin güncel takviminde 2026-TR-YÖS/1 12 Nisan 2026’da uygulanmış, 2026-TR-YÖS/2 ise 11 Ekim 2026 için planlanmıştır.

Eski YÖS sisteminde ise aynı aday farklı üniversitelerin düzenlediği ayrı sınavlara katılmak zorunda kalabiliyordu.

TR-YÖS Kaç Soru ve Eski YÖS’ten Farkı Ne?

Güncel TR-YÖS toplam 80 sorudan oluşur:

• 40 Sayısal Yetenek,
• 40 Temel Matematik.

Toplam cevaplama süresi 100 dakikadır.

Bu yapı bütün TR-YÖS adayları için aynıdır.

Eski üniversite YÖS sisteminde ise böyle ortak bir soru dağılımı bulunmuyordu.

Bir üniversitenin sınavındaki:

• soru sayısı,
• Matematik oranı,
• Geometri soruları,
• genel yetenek soruları,
• sınav süresi

başka bir üniversitenin sınavından farklı olabiliyordu.

Bu nedenle geçmiş dönemde öğrencilerin yalnızca “YÖS’e hazırlanması” yeterli olmayabiliyor, girecekleri üniversitenin sınav formatını ayrıca incelemeleri gerekiyordu.

TR-YÖS ile birlikte hazırlık sürecindeki bu farklılık büyük ölçüde ortadan kalkmıştır.

Eski YÖS Puanı ile Başka Üniversiteye Başvurulabiliyor muydu?

Bazı durumlarda evet, ancak ortak bir kural yoktu.

Eski sistemde bazı üniversiteler yalnızca kendi YÖS sonucunu kabul ederken bazıları başka devlet üniversitelerinin yaptığı sınavları da kabul edebiliyordu.

Örneğin Erciyes Üniversitesinin eski ERÜYÖS sayfasında yer alan üniversite kararlarında Selçuk Üniversitesinin başka devlet üniversiteleri tarafından yapılan yüz yüze YÖS sonuçlarını belirli şartlarla kabul ettiği; Dokuz Eylül Üniversitesinin de Türkiye’deki üniversitelerin yaptığı YÖS sonuçlarını belirli koşullarla değerlendirdiği görülmektedir.

Bu durum aday açısından önemli bir belirsizlik oluşturuyordu.

Bir YÖS sonucu:

• bir üniversitede kabul edilebilir,
• başka bir üniversitede kabul edilmeyebilir,
• yalnızca sınavın yapıldığı yıl geçerli olabilir,
• doğrulama kodu gibi ek şartlara bağlanabilirdi.

TR-YÖS ortak bir ÖSYM sonucu oluşturduğu için sonuç belgesinin kaynağı artık standarttır.

TR-YÖS Puanı Bütün Üniversitelerde Geçerli mi?

TR-YÖS ulusal düzeyde standart sınavdır ancak “500 üzerinden bir TR-YÖS puanı aldım, istediğim her bölüme doğrudan başvurabilirim” şeklinde bir sistem yoktur.

Üniversiteler kendi uluslararası öğrenci kabul koşullarını belirlemeye devam eder.

Örneğin 2026-2027 döneminde Erciyes Üniversitesi:

• Tıp için 400,
• Diş Hekimliği için 350,
• Eczacılık için 300,
• Hukuk ve Mühendislik için 200

minimum TR-YÖS puanı uygulamaktadır.

Ayrıca Tıp, Diş Hekimliği ve Eczacılık programlarına yalnızca TR-YÖS sonucuyla başvuru kabul etmektedir.

Dolayısıyla TR-YÖS sınavı merkezileşmiştir ancak üniversite kabul şartları merkezileşmemiştir.

TR-YÖS Merkezi Yerleştirme Sınavı mı?

Hayır.

Bu nokta eski YÖS ile TR-YÖS karşılaştırmasında en çok yanlış anlaşılan konulardan biridir.

TR-YÖS’ün ÖSYM tarafından yapılması, YKS’deki gibi ÖSYM’nin adayları üniversitelere merkezi olarak yerleştirdiği anlamına gelmez.

Aday:

1. TR-YÖS’e girer.
2. ÖSYM’den TR-YÖS sonucunu alır.
3. Başvurmak istediği üniversitelerin ilanlarını takip eder.
4. Üniversitelerin kendi uluslararası öğrenci başvuru sistemlerinden başvuru yapar.
5. Üniversite kendi kontenjanı ve değerlendirme kurallarıyla yerleştirme yapar.

Örneğin Erciyes Üniversitesi 2026-2027 uluslararası öğrenci başvurularını kendi sistemi üzerinden değerlendirmekte ve yerleştirme kararını üniversitenin ilgili komisyonu vermektedir.

Yani:

TR-YÖS merkezi sınavdır, merkezi üniversite tercihi değildir.

TR-YÖS Puanı Kaç Yıl Geçerli?

TR-YÖS sonucu sınav tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir.

Bu süre ilk TR-YÖS uygulanmaya başlanırken YÖK tarafından açıklanmış ve güncel üniversite kabul uygulamalarında da kullanılmaya devam etmektedir.

Eski üniversite YÖS sisteminde ise geçerlilik üniversiteye göre değişebiliyordu.

Örneğin eski DEYÖS sonucunun yalnızca sınavın yapıldığı yıl için geçerli olduğu belirtilmişti.

TR-YÖS’teki iki yıllık ortak geçerlilik süresi adayın aynı sınava her yıl yeniden girmek zorunda kalmadan sonraki başvuru dönemlerinde de puanını kullanabilmesine imkân verir.

Ancak üniversitenin başvuru ilanında kabul ettiği TR-YÖS oturumları ayrıca kontrol edilmelidir.

TR-YÖS Puan Sistemi Eski YÖS ile Aynı mı?

Hayır.

Eski YÖS sınavlarında üniversitelerin kendi puan sistemleri bulunabiliyordu. Bazıları 100 üzerinden sonuç açıklarken hesaplama yöntemi de üniversiteye göre değişiyordu.

TR-YÖS ise 100-500 puan aralığında sonuç üretir.

Güncel sistemde:

• 4 yanlış 1 doğruyu etkiler,
• Sayısal Yetenek ve Temel Matematik için ham puanlar ayrı hesaplanır,
• standartlaştırma yapılır,
• Sayısal Yetenek 0,45,
• Temel Matematik 0,55

ağırlıkla değerlendirilir.

Bu nedenle eski bir üniversite YÖS’ünden alınmış örneğin 80 puan ile TR-YÖS’ten alınan 400 puanı doğrudan aynı başarı düzeyi olarak kabul etmek doğru değildir.

İki sistemin ölçekleri ve hesaplama yöntemleri farklıdır.

TR-YÖS’ün Dil Seçenekleri Neler?

TR-YÖS altı dilde uygulanmaktadır:

• Türkçe,
• Almanca,
• İngilizce,
• Fransızca,
• Rusça,
• Arapça.

Bu çok dilli standart YÖK tarafından TR-YÖS’ün başlangıcından itibaren belirlenmiştir.

Eski YÖS sınavlarında ise kullanılabilecek diller üniversite tarafından belirlenebildiğinden bütün sınavlarda aynı dil seçenekleri bulunmak zorunda değildi.

TR-YÖS ile farklı ülkelerdeki adaylar için dil seçenekleri de ortak hâle getirilmiştir.

TR-YÖS Dışında SAT, IB veya Diploma Kullanılabilir mi?

TR-YÖS sisteminin başlaması, bütün üniversitelerde başka kabul türlerinin tamamen kaldırıldığı anlamına gelmez.

YÖK’ün yurt dışından öğrenci kabul esaslarında üniversitelerin TR-YÖS yanında:

• Abitur,
• SAT,
• IB,
• GCE A Level,
• ülke bazlı sınavlar

gibi farklı sonuçları kullanabileceğine ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır.

Güncel üniversite uygulamalarında da farklı örnekler vardır.

Erciyes Üniversitesi 2026-2027 döneminde TR-YÖS yanında GCE A Level, lise bitirme sınavı ve diploma notuyla bazı programlara başvuru kabul etmektedir. Ancak Tıp, Diş Hekimliği ve Eczacılık için yalnızca TR-YÖS istemektedir.

Bu nedenle TR-YÖS’ün eski üniversite YÖS’lerinin yerini alması, “Türkiye’deki bütün yabancı öğrenciler yalnızca TR-YÖS ile üniversiteye girebilir” anlamına gelmez.

Eski Üniversite YÖS Soruları Hâlâ Çalışılmalı mı?

Eski üniversite YÖS soruları özellikle:

• Matematik,
• Geometri,
• problem çözme,
• genel yetenek,
• sayısal mantık

alıştırması yapmak amacıyla kullanılabilir.

Ancak eski sorular güncel TR-YÖS formatının resmî göstergesi değildir.

Günümüzde sınav formatını anlamak isteyen aday için öncelik:

1. ÖSYM’nin TR-YÖS soru kitapçıkları,
2. ÖSYM’nin yayımladığı cevap anahtarları,
3. güncel TR-YÖS formatına uygun çalışmalar

olmalıdır.

ÖSYM’nin resmî TR-YÖS sayfasında 2023’ten itibaren sınavlara ilişkin soru kitapçığı ve cevap anahtarı duyuruları bulunmaktadır.

Eski üniversite YÖS soruları ise ek soru kaynağı olarak değerlendirilebilir.

TR-YÖS Adaylar İçin Neyi Değiştirdi?

Eski sistemde öğrenci birden fazla üniversitenin YÖS sınavına girmek istediğinde:

• farklı başvurular,
• farklı sınav ücretleri,
• farklı sınav tarihleri,
• farklı soru formatları,
• farklı sınav merkezleri,
• farklı sonuç geçerlilikleri

ile karşılaşabiliyordu.

TR-YÖS sistemiyle aday tek bir ortak sınav sonucunu, kabul eden farklı üniversitelerde kullanabilmektedir.

Bununla birlikte adayın üniversite araştırması hâlâ devam eder. Çünkü her üniversitenin:

• minimum TR-YÖS puanı,
• bölüm kontenjanı,
• başvuru tarihi,
• tercih sistemi,
• kabul ettiği sınav oturumları,
• ülke kontenjanı

farklı olabilir.

TR-YÖS sınav sürecini standartlaştırmıştır; üniversitelerin uluslararası öğrenci kabul ve yerleştirme koşullarını tek bir sisteme dönüştürmemiştir.

Sık Sorulan Sorular

TR-YÖS ile eski YÖS aynı sınav mı?

Hayır. Eski YÖS sınavlarını üniversiteler kendileri düzenliyordu. TR-YÖS ise ÖSYM tarafından merkezi olarak uygulanmaktadır.

Üniversiteler artık kendi YÖS sınavlarını yapıyor mu?

YÖK’ün güncel uluslararasılaşma stratejisine göre devlet üniversitelerinin uluslararası öğrenci kabulü için kendi sınavlarını düzenleme uygulaması sona ermiştir. Ortak sınav olarak ÖSYM’nin TR-YÖS sonucu kullanılmaktadır.

TR-YÖS ilk ne zaman yapıldı?

İlk TR-YÖS sınavı 29 Ocak 2023 tarihinde ÖSYM tarafından gerçekleştirildi.

Eski YÖS puanları kaç yıl geçerliydi?

Tek bir süre yoktu. Üniversiteler kendi kurallarını belirliyordu. Örneğin DEYÖS sonucu yalnızca sınavın yapıldığı yıl için geçerliydi. Güncel TR-YÖS sonucunun geçerlilik süresi ise iki yıldır.

TR-YÖS ile bütün üniversitelere başvurulabilir mi?

Üniversitenin güncel uluslararası öğrenci kabul ilanına bağlıdır. Üniversite TR-YÖS’ü kabul etmeli ve aday hedef program için gereken minimum puan ile diğer şartları sağlamalıdır.

TR-YÖS merkezi tercih sistemi mi?

Hayır. ÖSYM sınavı yapar ve puanı hesaplar. Üniversite tercihleri ve yerleştirmeler üniversitelerin kendi sistemleri üzerinden gerçekleştirilir.

Eski YÖS soruları TR-YÖS’e hazırlanırken kullanılabilir mi?

Kullanılabilir ancak güncel sınavın birebir formatı kabul edilmemelidir. Öncelikle ÖSYM’nin yayımladığı TR-YÖS soru kitapçıkları esas alınmalıdır.

Kaynaklar

• Yükseköğretim Kurulu – TR-YÖS’ün Başlatılması: sınavın yurt dışından öğrenci kabulünde standartlaşma amacıyla oluşturulması, ilk sınavın 2023’te yapılması ve temel sınav yapısı.